Czy multitasking naprawdę nam służy?
Współczesny styl życia premiuje wielozadaniowość. Odpowiadanie na maile podczas rozmowy telefonicznej, przeglądanie mediów społecznościowych w trakcie oglądania serialu czy praca przy jednoczesnym odpisywaniu na wiadomości stały się normą. Multitasking bywa postrzegany jako oznaka efektywności i zaradności. Pytanie jednak, czy nasz mózg rzeczywiście jest do tego przystosowany i jaki wpływ ma to na poziom stresu.
Multitasking a funkcjonowanie mózgu
Z neurobiologicznego punktu widzenia człowiek nie wykonuje kilku zadań jednocześnie w pełnym znaczeniu tego słowa. Mózg nie przetwarza równolegle dwóch złożonych czynności poznawczych. W rzeczywistości dochodzi do bardzo szybkiego przełączania uwagi między zadaniami.
Każde takie przełączenie wiąże się z tzw. „kosztem poznawczym”. Oznacza to, że:
- rośnie zużycie energii,
- spada jakość koncentracji,
- wydłuża się czas realizacji zadań,
- wzrasta liczba błędów.
Badania pokazują, że osoby deklarujące wysoką zdolność do multitaskingu często w rzeczywistości gorzej radzą sobie z filtrowaniem bodźców i utrzymywaniem skupienia.
Multitasking a poziom stresu
Ciągłe przełączanie uwagi utrzymuje organizm w stanie podwyższonej gotowości. Każde nowe powiadomienie, komunikat czy zmiana kontekstu aktywuje reakcję stresową. Wydzielany jest kortyzol i adrenalina, które mają mobilizować do działania.
W krótkim czasie może to zwiększać produktywność. Jednak przy długotrwałym obciążeniu prowadzi do:
- przewlekłego napięcia,
- trudności z zasypianiem,
- rozdrażnienia,
- uczucia przeciążenia mimo wykonanej pracy.
Organizm funkcjonuje wtedy w trybie ciągłej reakcji, bez przestrzeni na regenerację.
Iluzja efektywności
Multitasking często daje subiektywne poczucie bycia produktywnym. W rzeczywistości jednak zadania wykonywane sekwencyjnie, jedno po drugim, są realizowane szybciej i z większą dokładnością.
Stałe rozpraszanie uwagi osłabia zdolność do pracy głębokiej, czyli takiej, która wymaga skupienia i kreatywnego myślenia. To z kolei wpływa na poziom satysfakcji z pracy i poczucie kontroli.
Wpływ na układ nerwowy
Przewlekła wielozadaniowość może prowadzić do nadmiernej aktywacji układu współczulnego, odpowiedzialnego za reakcję „walcz albo uciekaj”. Organizm przyzwyczaja się do funkcjonowania w napięciu.
Objawy, które mogą się pojawić, to:
- problemy z koncentracją,
- spadek energii mimo odpoczynku,
- wahania nastroju,
- trudność w „wyłączeniu się” po pracy.
Warto pamiętać, że mózg potrzebuje momentów ciszy informacyjnej, by móc się zregenerować.
Jak ograniczyć negatywne skutki multitaskingu?
1. Praca blokowa
Wyznaczanie bloków czasowych na konkretne zadania pozwala ograniczyć liczbę przełączeń uwagi. Nawet 30–60 minut skupienia bez rozpraszaczy może znacząco poprawić efektywność.
2. Ograniczenie powiadomień
Stały napływ informacji utrzymuje mózg w stanie czuwania. Wyłączenie części powiadomień zmniejsza liczbę mikroreakcji stresowych.
3. Higiena cyfrowa
Wprowadzenie zasad dotyczących korzystania z urządzeń, np. brak telefonu przy posiłku czy przed snem, sprzyja wyciszeniu układu nerwowego.
4. Wsparcie organizmu od środka
Długotrwałe napięcie wpływa nie tylko na koncentrację, ale także na równowagę całego organizmu. Coraz więcej badań wskazuje na istotną rolę osi jelito–mózg w regulacji nastroju i reakcji stresowej.
Mikrobiota jelitowa uczestniczy w procesach związanych z produkcją neuroprzekaźników oraz modulacją odpowiedzi na stres. Jej równowaga ma znaczenie dla funkcjonowania psychologicznego.
W okresach zwiększonego obciążenia warto rozważyć wsparcie organizmu preparatem łączącym probiotyczne szczepy bakterii z witaminami z grupy B.
Lactinova STRES to psychobiotyk zawierający szczepy Limosilactobacillus reuteri PBS072 oraz Bifidobacterium breve BB077, a także witaminy B2, B6 i B12 oraz prebiotyk. Witaminy z grupy B wspierają prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego i pomagają zmniejszyć uczucie zmęczenia. Produkt przeznaczony jest dla osób w okresie zwiększonego stresu.
Podsumowanie
Multitasking może sprawiać wrażenie skutecznej strategii radzenia sobie z nadmiarem obowiązków, jednak w dłuższej perspektywie obciąża układ nerwowy i podnosi poziom stresu. Praca w skupieniu, ograniczenie bodźców oraz świadome wsparcie organizmu pomagają utrzymać równowagę.
Efektywność nie zawsze oznacza robienie wszystkiego naraz. Czasem oznacza robienie jednej rzeczy, ale dobrze.
